Komi furaw ka kɛnɛmafani lo, a ka ɲi ka .kapisili lankolonwa be taga ɲɔgɔn fɛ ni fura ka baarakɛcogo n’a ka lafiya ye. Kapisili lankolon min be se ka baara kɛ, o tɛ minan dɔrɔn ye; o ye dɛmɛfɛn ye min be dilan ka kɛɲɛ ni furakɛli sariyaw ye minw ka gwɛlɛ. Ka se k’a lɔn ni kapisili lankolon be se ka kɛ, o be sɛgɛsɛgɛri dafanin lo ɲini yɔrɔ caaman na, i n’a fɔ a yecogo, a farikolo cogoyaw, a kemikali tagamasiɲɛw ani banakisɛw dan na.
A fɔlɔ, yecogo n’a kɛcogow lo ye kapisili ɲuman yiracogo ye min ka gwɛlɛ ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan. Kapisili lankolon min ka ɲi, o ka ɲi ka kɛ ni kulɛri kelen ye ani a ɲɛda ka ɲi ka kɛ nɔgɔman ye, kasa jugu wala kasa jugu si kana bɔ a la. Kapisili farikolo n’a ka fani tigɛyɔrɔw ka kan ka kɛ kelen ye, ani n’u farala ɲɔgɔn kan, u ka kan ka gɛrɛntɛ ka ɲɛ. N’an ɲɛɛ b’a la, a man kan ka yɛlɛma, ka nɔrɔ ɲɔgɔn na wala ka fiɲɛw bɔ. Kɛrɛnkɛrɛnniya la, furaw gafew be dan sigi kosɔbɛ fiɲɛw koo la minw be sɔrɔ furakisɛw kɔnɔ. Ɲɛyirali fɛ, yɔrɔ fimanw wala fiɲɛ minw bonya be tɛmɛ milimɛtiri 0,3 kan, u daganin tɛ fewu. Hali fiɲɛ misɛnninw be se ka don furakisɛ kelen kelen bɛɛ la dɔɔni dɔɔni dɔrɔn walisa ka banabagatɔ ka furakɛcogo lɔnniya n’a ka fura jaa yira.
A filanan, farikolo cogoya lo b’a yira n’a be se k’a ka baara kɛ ka ɲɛ. Kapisili minw be se ka baara kɛ, u ka ɲi ka kɛ ni fanga ni basigi ɲuman ye, minw be tagamasiɲɛ jɔnjɔnw lajɛ i n’a fɔ u ka se ka yɛlɛma, u ka tiɲɛ wagati ani u ka gɛrɛntɛ. Ɲɛyirali fɛ, sɛgɛsɛgɛri min kofɔra, o ka kan ka se ka kɛnɛmafɛnw muɲu k’a sɔrɔ a ma tigɛ walisa a ka to a nɔɔ na a dilantuma n’a latagatuma na. Min yɛrɛ kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ o kan, o ye tiɲɛni wagati dantigɛli ye; ni furakisɛ lankolon min be se ka don adamaden fari la, o ka kan ka tiɲɛ pewu wagati latigɛnin kɔnɔ (a ka ca a la, miniti 30 kɔnɔ furakisɛ gɛlɛnw ta fan fɛ) walisa fura ka bɔ a waati la ani farikolo k’a minɛ. Ni yɛlɛmani ka sumaya kojugu, fura tɛ se ka baara kɛ; ni a teliyara kojugu, a be se ka kɔnɔdimi.
Ka fara o kan, kemikali latangali lo ye fɛn jɔnjɔn ye min be se ka kɛ ka kapisili ɲuman sɔrɔ, sanko nɛgɛ girinmanw ka kɔrɔmu hakɛ kɔlɔsili. Ka kɛɲɛ ni Sinuwaw ka furakɛli gafe ka sariyaw ye, furakisɛ lankolon min be se ka kɛ, a ka kan ka kɔlɔsi koɲuman fɔɔ a kana se 2 ppm (mg/kg) ma. O sababu ye ko ni kɔrɔmu hakɛ ka ca kojugu, o b’a yira tuma caaman na ko izini ka golo nɔgɔ ɲagamina ni fɛnɲɛnamafagalanw ye, ani n’a tigi y’a dumu wagatijan kɔnɔ, o be se ka tiɲɛni kɛ adamaden ka biɲɛ n’a kɔkili baara la. O kama, kapisili minw tɛmɛna kɔrɔbɔli la ni minan tigitigiw ye walisa k’a lɔn ni fɛɛn jugumanw i n’a fɔ nɛgɛ girinmanw ani kibiri tɛ tɛmɛ sariyaw kan, olu dɔrɔn lo be se ka jati ko u ka ɲi.
A laban, banakisɛw ka dancɛw fana ye ɲɔgɔndan ye min tɛ se ka bɔ yen. Kapisili minw ka ɲi, olu ka ɲi ka banakisɛw, muguw ani fununanw hakɛ bɛɛ kɔlɔsi ani u man kan ka banakisɛw i n’a fɔ Escherichia Coli lɔn fewu.
A ka surun, mɔgɔ min be se .kapisili lakolonye kelenya ye min yecogo dafanin lo, baarakɛcogo basiginin, ani lakana min tɛ-baga ye. Kapisili minw be tɛmɛ o sɛgɛsɛgɛri yɔrɔw fɛ, olu dɔrɔn lo be se ka banaw furakɛli baara kɛ tiɲɛn na ani ka banabagatɔw ka furaw latanga. Ni ɲiningali dɔw be yen kapisili lankolonw koo la, aw ni ce ka KornnacCaps weele.
